งบ อบจ.
สำคัญกับชีวิตเราอย่างไร?

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือ อบจ.

เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีขนาดใหญ่ที่สุด และมีเขตพื้นที่รับผิดชอบครอบคลุมทั่วทั้งจังหวัดก่อตั้งขึ้นเพื่อจัดหาบริการสาธารณประโยชน์ต่าง ๆ ให้แก่ประชาชนในแต่ละจังหวัด

อบจ. มีอำนาจหน้าที่ครอบคลุม หลากหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็น...

วิศวกรรมจราจร
นั่นหมายความว่า...
โครงสร้างพื้นฐาน สวัสดิการ รวมถึงกิจกรรมต่าง ๆ ภายใน อบจ. ที่ช่วยให้เราใช้ชีวิตในเมืองได้อย่างมีความสุข ล้วนเกี่ยวข้องกับงบประมาณขององค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) การใช้เงินของ อบจ. จึงเป็นตัวแปรสำคัญที่มีส่วนในการกำหนดคุณภาพชีวิตของผู้คน
จึงเป็นสิทธิและหน้าที่ของประชาชนอย่างเราที่จะต้องเข้าไปมีส่วนร่วมแสดงความคิดเห็นในขั้นตอนการจัดสรรงบในแต่ละปี
พวกเรามีสิทธิเข้าไปมีส่วนร่วม
ทั้งขั้นตอนก่อนและหลังการจัดสรรงบ
ก่อน
จัดสรรงบ

เราเรียกขั้นตอนนี้ว่า Participatory Budgeting แต่ในความเป็นจริง สำหรับประเทศไทยแนวคิดการจัดสรรงบประมาณแบบมีส่วนร่วมลักษณะนี้อาจยังไม่ประสบความสำเร็จ หรือเห็นภาพได้ชัดเนื่องจากข้อจำกัดหลายอย่าง

หลัง
จัดสรรงบ

อย่างไรก็ตาม หลังจากที่การจัดสรรงบประมาณเสร็จสิ้นไปแล้ว ประชาชนอย่างเรา ๆ ก็ยังคงมีบทบาทสำคัญ นั่นก็คือการ ติดตาม ตรวจสอบ เพื่อให้มั่นใจว่างบเหล่านั้น ถูกใช้แบบที่ควรจะเป็น

แต่ในความเป็นจริงแล้ว...
การสำรวจงบของ อบจ. ก็ไม่ได้ง่ายอย่างที่ควรจะเป็น

อุปสรรคที่ทำให้การสำรวจงบ อบจ.
ยังคงเป็นเรื่องสุดหินสำหรับบ้านเรา

ข้อจำกัดด้านโครงสร้าง

โครงสร้างงบฯ มีความซับซ้อนยากต่อการทำความเข้าใจของประชาชนทั่วไป มีหลายแหล่งที่มาของงบประมาณ นอกเหนือจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ข้อจำกัดด้านการเปิดเผยข้อมูล

ข้อมูลที่ภาครัฐนำเสนอยังกระจัดกระจาย โดยไม่มีหน่วยงานกลางที่รวบรวมข้อมูลไว้แหล่งเดียว หน่วยงานต้นทาง (อบจ.) เปิดเผยข้อมูลไม่ครบถ้วน ข้อมูลที่เปิดเผยไม่เป็นไปตามมาตรฐานของการเปิดเผยข้อมูลสากล คือไม่เป็น Machine-readable มีแต่เพียงไฟล์ .pdf หรือภาพเท่านั้น ซึ่งทำให้ไม่สามารถนำไปใช้งานต่อได้

การตรวจสอบงบของภาครัฐไทยยังคงทำได้ยาก
งั้นเรามาดูกันดีกว่า ว่าต่างประเทศเขาจัดการเรื่องนี้อย่างไรบ้าง

เพื่อความโปร่งใส หลายประเทศได้มีการนำข้อมูลเกี่ยวกับการจัดสรรงบประมาณของภาครัฐมาเผยแพร่ให้ประชาชนทั่วไปได้รับรู้ และสามารถนำข้อมูลเหล่านั้นมาวิเคราะห์ต่อยอด หรือแม้กระทั่งเปลี่ยนให้เป็นชาร์ตรูปแบบต่าง ๆ ที่ประชาชนสามารถกดสำรวจเองได้

สหรัฐอเมริกา

  • มีหน้าเว็บไซต์ของภาครัฐ ที่แปลงรายงานงบประมาณมาอยู่ในรูปชาร์ต Treemap
  • กดสำรวจ และดาวน์โหลดข้อมูลได้ โดยสามารถดูรายละเอียด แยกย่อยได้ถึงรายไตรภาค

สหราชอาณาจักร

  • เผยแพร่ผ่านเว็บไซต์ทางการของรัฐ
  • ทั้งในรูปแบบ PDF HTML รวมถึง Excel Spreadsheet
  • สามารถส่งคำร้องขอเอกสารงบ ใน format ต่าง ๆ ด้วยโปรแกรมหรือเทคโนโลยีรูปแบบอื่น ๆ

ประเทศบราซิล

  • Portal da Transparência แปลงข้อมูลงบประมาณของรัฐ ให้กลายเป็นชาร์ตรูปร่าง หน้าตาต่าง ๆ
  • จัดสร้างขึ้นเพื่อต้องการส่งเสริม ความโปร่งใส และลดการคอร์รัปชันในรัฐบาล

เพื่อความโปร่งใส หลายประเทศได้มีการนำข้อมูลเกี่ยวกับการจัดสรรงบประมาณของภาครัฐ มาเผยแพร่ให้ประชาชนทั่วไปได้รับรู้ และสามารถนำข้อมูลเหล่านั้นมาวิเคราะห์ต่อยอด หรือแม้กระทั่งเปลี่ยนให้เป็นชาร์ตรูปแบบต่าง ๆ ที่ประชาชนสามารถกดสำรวจเองได้

กลับมาที่บ้านเรา...

การสำรวจตรวจสอบงบประมาณภาครัฐดูจะเป็นเรื่องยาก เพราะการอ่านเอกสาร PDF หลายร้อยหน้า เป็นภาระที่หนักหนาสำหรับประชาชนทั่วไป

แต่เรามีข่าวดี!!

องค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) ได้ทำการแปลงข้อมูลงบประมาณ อบจ. ที่มีการเผยแพร่มาไว้ในรูปแบบที่เราทุกคนสามารถตรวจสอบได้แล้ว

หากยังไม่มีธงในใจว่าต้องการเจาะจงตรวจสอบตรงจุดไหน อาจเริ่มจากการไล่ดูงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับความเป็นอยู่ของเราก่อน เช่น
งานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย

งานโรงพยาบาล

งานด้านการศึกษา

งานก่อสร้าง สะพาน ถนน เส้นทางจราจร

งานสวัสดิการสังคม